Tuần 22 – Ký ức tuổi thơ

Viết bài này khi nhìn thấy nắng trưa chang chang ngoài vườn. Đúng kiểu nắng ‘vỡ đầu’ như ở VN. Cái nắng nóng như rang (ở Vn ấy) cộng với cảm giác oi ả, thêm tiếng ve sầu kêu inh ỏi nữa thì đúng là một mùa hè đặc trưng. Nhớ cái thời còn bé, mà cái thời đấy chỉ thấy nhớ các món ăn.

Hồi bé nhà mình ở tập thể, có bác Yến nhà hàng xóm cùng hành lang. Bây giờ nghĩ lại thấy kỳ lạ sao người ta có thể sống như vậy suốt trong bao nhiêu năm: nhà 5 người lớn – hai bố mẹ, hai cậu con trai sinh đôi, một cô con gái, trong căn hộ khoảng 20 -30 m2. Buồng tắm cải tạo thành chuồng lợn, nuôi khoảng 2 con lợn, đối diện chuồng lợn là bếp ăn. Hai bác đấy cũng ở nông thôn ra, không có công việc gì thuộc loại ăn lương nhà nước, chả hiểu họ làm cách gì nuôi 3 người con ăn học DH. Hồi đấy mình chả bao giờ suy nghĩ họ kiếm tiền thế nào, biết là họ nhà không khá giả gì, nhưng với mình cuộc sống của họ cũng có gì đáng phàn nàn đâu.

Bác Yến buổi sáng đi bán đồ ăn sáng. Mình vẫn nhớ có hôm bác bưng cái nồi pate để đi bán bánh mỳ. Pate của bác ngon, có lớp mỡ đông màu trắng trên mặt. Cái nồi pate ấy làm mình có hôm (đang bầu) đang đêm lên cơn thèm bánh mỳ pate mà pate kiểu Vn khác ở đây. Pate ở Vn có gan, có bì, có bánh mỳ vụn, hay có gi gỉ gì gi trong đó mình không biết, chả bao giờ hỏi cách làm, vì cứ thèm thì ra hàng mua là xong. Những thứ mình ăn quen miệng thì thấy ngon. Ranh giới giữa ngon và quen miệng thật khó xác định.

Sau đến khi Hà nội lên cơn sốt ốc, thì nhà bác Yến đi bán ốc nóng nữa. Ốc nóng phải bán buổi tối, sinh viên đi ăn rất đông. Nhưng sau bác ấy không cạnh tranh được với những hàng ốc khác. Mình toàn đi ăn ốc luộc, chưa ăn ốc xào mấy, mà cũng chưa ăn các loại ốc khác nhau. Nói đến ốc lại nhớ hồi cấp 2 có quán bún ốc của bác Nam béo gần Chuyên ngữ. Buổi sáng tờ mờ 6 giờ rưỡi là quán bún ốc đã đông người ăn, ngồi kín hai hàng ghế. Quán bún thật ra chỗ nấu nướng rất bẩn, đen kịt bồ hóng, mỡ bắn lưu cữu, cả bác bán bún cũng béo và bóng nhoáng mồ hôi, nhưng ai đi ăn cũng cảm thấy quán bún phở bẩn như thế là chuyện dĩ nhiên, chả ai bận tâm mấy. Bún ốc của bác ấy cũng không hẳn đặc biệt ngon, nhưng mình ăn quen nên cảm thấy nó có đủ những thứ để gọi là bún ốc. Ốc vặn con, nước dùng cà chua, rau tía tô, hình như cũng chỉ có thế. Và rất nóng.

Hồi cấp 3, mình hay ra quán bác Nhàn, là mẹ thằng Hoàng Anh. Quán của bác ấy thu hút chủ yếu là giáo viên và cán bộ trong trường, vì bác ấy cũng là giáo viên môn họa và nữ công. Đầu tiên bác ấy bán bánh cuốn, nhà mình đã đến ăn bánh cuốn chả của bác ấy. Nhưng chắc là làm bánh cuốn lâu, mất thì giờ quá hay sao ấy mà sau bác ấy đổi sang bán mỳ xào và mỳ nước. Bác ấy bán cả gà tần nữa, nhưng chắc là số lượng có hạn và phải đặt trước, nên mình chưa ăn gà tần của bác ấy bao giờ. Thời kỳ bán mỳ xào là thời kỳ ‘hưng thịnh’ nhất của quán bác ấy. Có hai món mỳ chủ yếu là mỳ bò và mỳ lòng gà, nấu theo kiểu mỳ nước hoặc mỳ xào khô. Cả hai món này đều nấu kèm rau cải ngọt, hành tây, cà chua. Sau chiều theo khẩu vị của khách, bác ấy làm cả phở xào, bún xào nữa, nhưng mình thấy mỳ vẫn là ngon nhất. Đúng là những món đấy nhanh gọn, dễ ăn, hợp với bữa trưa. Nên quán khá đông khách.

Hồi đó, lượn vòng khu tập thể là có đủ bữa trưa no nê. Sau khi ăn bún, mỳ, thì mình đi ăn chè. Ôi, các quán chè mùa hè kiểu Bắc thật ngọt và thơm ngon. Mình không thích chè miền nam, chỉ được cái xanh đỏ vui mắt, chứ thật ra đều nặn bằng bột đao mà thôi. Chè bắc thập cẩm có đủ loại đỗ, đỗ xanh, đỗ đen, đỗ đỏ, thạch đen, hạt sê ri, mứt dừa, chuối khô, cốt dừa. Chè bưởi có cái nước cốt dừa rất ngon và chè nấu keo dẻo dẻo, khi múc chè họ phải trét cái keo đấy vào thành cốc. Ngồi bê cốc chè mát lịm, mới cảm thấy hết hương vị của ngày hè. Mình tự nấu chè ở nhà chắc không bao giờ chuẩn bị đủ mọi nguyên liệu cho một cốc chè thập cẩm như thế.

Hồi bé tí xíu nữa, thì mùa hè chạy xuống ăn chè dưới tầng 1, nhà bán chè đó có đứa con gái bằng tuổi mình tên là Hồng Anh, mình thấy nó rất xinh. Nhà nó mùa hè nóng còn bán cả sấu dầm, nước xoài, sinh tố. Mình thích ăn nước xoài, chỉ là xoài cắt nhỏ trộn với đá đập vụn thôi, cho vào cái túi ny lông có cắm một cái ống hút để trẻ con vừa chạy chơi vừa uống được. Thế thôi mà mình thích mê, kể ra trẻ con rất dễ vui lòng với cuộc sống. Nếu không chạy chơi, thì ngồi dưới cái giàn hoa nhà nó cũng mát, hình như là một giàn hoa giấy. Hà nội thật nhiều hoa giấy, ở châu âu không thấy trồng như thế, làm mình cứ cảm giác hoa giấy là cây của xứ nóng.

Mình không thích ăn sấu dầm, cóc dầm, vì cứ tưởng tượng nó chua ghê hết cả răng, như thể sún hết cả hai hàm răng mất. Nhưng mình thích ăn ô mai, hồi bé cứ xin bố mẹ 10 đồng, 20 đồng (hồi đó vẫn tiêu những đồng tiền nhỏ như vậy) đi mua vài ‘cục’ ô mai, chắc là ô mai me, người ta vo tròn lại, gói trong một miếng ny lông, đen đen hay bị gọi là … cứt chó. thế mà mình lại thích ăn cái ômai ‘cứt chó’ đấy chứ, chả thấy phiền lòng tí nào. Niềm hạnh phúc của tuổi thơ là được đi mua kẹo cao su Thái, ô mai Thái, ô mai khế, ô mai đào (mặc dù nghe nói là rất bẩn, toàn hóa chất, v.v…), chả bì (nghĩ lại thấy ghê ghê vì chắc miếng chả bì làm bằng bì lợn, thế mà chả giữ lạnh gì cả, không biết họ làm bằng những nguyên liệu gì) cắn ăn thấy dai dai, chấm với tương ớt cay.

Hồi bé, đi ăn cỗ, ăn cưới là cảm giác rất háo hức vì nó gắn với các món ăn ngon. Cỗ và ăn cưới hồi đó đều là tự nấu lấy, nên đi ăn cỗ còn là đến thăm nhà ai đó nữa. Mình nhớ có lần ăn cưới mình phải chờ rất lâu, và rất đói, bực mình. Mình bảo thề sẽ không bao giờ đi ăn cưới bác này nữa, làm mẹ mình buồn cười vì người ta cưới có 1 lần chứ mấy lần. Mình thích ăn cỗ hơn ăn cưới, ăn cỗ thì cái vụ ‘ăn uống’ được tập trung cao độ hơn, còn cưới thì người ta ra vào đông đúc, náo loạn ồn ào hơn. Trẻ con nhiều khi bị bỏ quên hơn. Các món ăn cỗ thường có 1 đĩa giò lụa, hoặc đôi khi là chả quế, vì nó xuất hiện ít hơn nên mình thấy thích nó hơn, vì nó hiếm hơn. Một đĩa thịt gà luộc, chặt với lá chanh, một đĩa miến xào lòng gà, một đĩa nem rán, một đĩa nộm đu đủ (hoặc su hào) cà rốt, một bát canh măng. Tất nhiên là có rổ rau sống và nước chấm tỏi ớt là không thể thiếu. Đĩa xôi đỗ nữa, nhưng mình không thích xôi đỗ lắm vì nó thường quá rồi. Mình không hảo các loại xôi lắm, trừ có xôi gấc. Cơm thì nấu cho trẻ con và để ăn kèm các món canh. Ngoài ra thì thêm bớt các món khác nhau, ví dụ ăn cưới thì hay có bát canh bóng, nấm hương bọc giò sống. Sau này thì thường có thêm đĩa tôm.

Nấu cỗ với trẻ con vui ở chỗ thỉnh thoảng chạy ra chỗ bếp nơi người ta nấu nướng, thể nào cũng được bốc cho miếng gì đó. Mình thích khi được miếng tim gà, cật gà, gan gà, hay buồng trứng gà. Mình nhớ hồi đám cưới cô Yến, chú Thành, các bà nấu miến còn cho vào mỗi bát miến một sợi miến nhuộm đỏ. Mỗi năm đi ăn cỗ đầu năm mới nhà bác Nở bao giờ cũng có nem chua. Nhà bác ấy thích ăn nem chua thì phải. Mình nhớ đi ăn cơm nhà bác Hà thì có thịt bò xào hành tây. Hành tây thật là ngọt, mặc dù mình không thích hành tây. Nhà cô Yến và dì Hằng cũng là những người thích nấu nướng nên đi ăn nhà họ bao giờ cũng làm mình thấy háo hức. Kể ra bây giờ khi mình đã biết làm tất cả các món ăn đó thì niềm vui sướng khi được đi ăn cỗ nhà người khác dường như bớt hẳn đi. Đi ăn cỗ khi lớn lên đồng nghĩa với việc phải nấu nướng, làm lụng chùi rửa rất nhiều. Cái sự làm nó làm lu mờ niềm vui của cái sự ăn, không còn chỉ có đến chơi, chạy nhảy và háo hức xem sẽ ăn món gì như hồi bé nữa.

Sau này con mình sẽ không biết đến những ký ức đó, mình thấy kể cũng thiệt cho nó. Chỉ mong những ký ức tuổi thơ của con cũng sẽ đẹp như của mẹ, chắc là sẽ khác nhiều. Sau chắc mình cũng sẽ cố gắng làm nhiều món Vn để con còn biết được cảm giác của các món lễ tiệc của Vn. Những đứa con, nó không phải bản copy của mình, nó sẽ có những ký ức riêng, mình sẽ cố gắng hiểu và nhớ điều đó.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s